Turnalar hep uçsun!

Çarşamba, 7 Ocak 2015 11:36

Şarkılara, şiirlere konu olan turnalara, öyle sanıldığı gibi naif yaklaşmıyormuşuz meğer… Maruz kaldıkları tehlikeler sebebiyle turnaların, Türkiye’deki nesilleri tehlike altında. Doğal Hayatı Koruma Vakfı WWF-Türkiye, turnaların yaşam alanlarını korumak ve varlıklarını sürdürebilmelerine katkı sağlamak amacıyla başlattıkları projenin çalışmalarına ise devam ediyor. Göç eden turnaların, Türkiye’de kışladıkları en önemli durak olan Çukurova Deltası’nda yürütülen Turnalar Hep Uçsun Projesi’ni WWF-Türkiye Doğa Koruma Sorumlusu Nilüfer Araç ile konuştuk.

Hazırlayan: NAGİHAN GİRİT 

Doğal Hayatı Koruma Vakfı olarak, Turnalar Hep Uçsun Projesi’ni ne amaçla başlattınız?

Turnalar, en eski kuş ailelerinden biridir ve nesilleri tehdit altındadır. Dünya ölçeğinde düşük riskli, Türkiye ölçeğinde nesli tehlike altındadır. Bu nedenle Turnalar Hep Uçsun projesini turna neslinin devamına katkı sağlamak için başlattık.

Turnalar için nasıl bir tehlike görüldü ki böyle bir proje başlatıldı?

Turnaların göç dönemleri dışında en çok vakit geçirdikleri alanlar ürediği ve kışladığı alanlardır. Yapılan bilimsel araştırmalara göre Türkiye’de yalnızca 20 çift turnanın ürediği tespit edildi. Türkiye’de üreme alanlarında gerek Orman ve Su İşleri Bakanlığı yetkilileri gerekse farklı sivil toplum kuruluşları çeşitli çalışmalar yürütüyor. Kışlama alanları ile ilgili ise çok az bilgiye sahibiz. Üreme alanlarına göç edip, yuva kurmadan önce güçlerini topladıkları, bol bol beslendikleri, dinlendikleri kışlama alanları binlerce turnaya ev sahipliği yapıyor. Bu alanlara yönelik her tür tehdit üreme için hazırlanan binlerce turnayı da etkiliyor. Kış ortası su kuşu sayımlarına göre kışlayan turnaların yüzde 95’i Kasım-Şubat aylarında Çukurova’da zamanlarını geçiriyor. Biz de daha önce bu alanda kaç turna vardır, ne yer ne içerler ve ne gibi tehditlerle karşı karşıyadırlar sorularını cevaplamak ve onların korunmasına katkı sağlamak istedik. Halen karşı karşıya oldukları tehlikeleri araştırıyoruz.

Etkin şekilde korunmaları ve nesillerinin devamlılığı için neler yapılması gerekiyor?

Yaşam alanlarının korunması öncelikli görevimiz olmalı. Günümüzde pek çok tür hızla gelişen yerleşim alanları yüzünden dar alanlara sığınmak zorunda kalıyor. Bu da onların daha dar alanda daha az besin bulabildikleri için nesillerinin devamlılığını sağlamak amacıyla üreme sayılarını azaltma eğilimine girmelerine neden oluyor.

Neye sahip olduğumuzu bilmezsek, neyi korumamız gerektiğini bilemeyiz. Bugün şehirde yaşayan pek çok insan Türkiye’de turnaların nerelerde yaşadıklarını, nasıl bir kuş olduğunu bilmiyor. 1.50 m boyunda 2.00 metre kanat genişliğinde inanılmaz büyüklüğe sahip, gürültücü turnaların her bahar başımızın üstünden geçtiğini bilmiyor. Tekrar hatırlanması ve doğa ile bağımızı yeniden inşa edebilmemiz açısından turnaların özel bir yeri olduğunu düşünüyorum. İnsanın yakından tanıdığı birisine, herhangi bir canlıya zarar verdiği çok nadir görülen bir şey değil mi? Turnaları ve hayatlarını yakından izlemeye başladığımız andan itibaren, onların ihtiyaç duyduğu sağlıklı çevreyi tahrip etmek yerine, insan olarak onlara saygı duymaya, dolayısıyla sınırlarımızı bilmeye başlayacağımıza inanıyorum.

ergün karaslan_IMG_0085Turnalar neden bu kadar önemli?

Besin piramidinin üst basamaklarında, ekosistemde önemli bir yere sahip türlerden biri. Üstelik bayrak tür olarak da nitelendirebiliriz turnaları. Yani onları koruyarak beraberinde pek çok türü ve doğal alanı da korumuş oluyoruz.

Proje kapsamında nasıl bir çalışma yürütüyorsunuz, neler yapılıyor?

Bilimsel araştırmalarımızı sürdürürken ihtiyaç duyulan ortamlarda farkındalık oluşturma çalışmalarımızı gerçekleştiriyoruz. Turnaların Çukurova Bölgesi’ndeki güncel popülasyonlarının ve dağılımlarının ortaya konması için etüd-envanter çalışmaları yaptık.

Turnaların biyolojisini, alanın ekolojisini ve koruma önlemlerini anlatan bilgilendirme tabelaları tasarladık, ürettik ve yerleştirdik. Yöredeki okullar, avcı dernekleri, köy kahveleri gibi çeşitli yerlerde asılmak üzere bilgilendirici bir poster hazırladık ve dağıttık. Uluslararası Turna Koruma Vakfı’nın hazırlamış olduğu turna eğitim kitapçıklarının Türkçe uyarlamasını yaptık. Yörede öğretmen ve öğrencilere yönelik eğitim seminerleri düzenledik.

Söyleşinin devamı için:

TÜRKİYE’NİN EN ÇOK OKUNAN TABLET DERGİSİNİ ÜCRETSİZ OLARAK

iPAD’İNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

available-on-the-app-store

ANDROİD TABANLI TABLETİNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

Get-it-on-Google-Play