Muhsin Kızılkaya’dan yeni belgesel: Dersim-Son Göç

Cuma, 11 Ocak 2013 15:50

TRT 6’da cumartesi akşamı saat 22:45’te, “Dersim 1938… Koça Dawî” (Son Göç) belgeseli başlıyor. Yetmiş beş yıldır karanlık bir sır olarak kalan“Dersim Katliamı”nı, bütün yönleriyle gözler önüne seren belgesel, 7 bölümden oluşuyor.

Muhsin Kızılkaya, Abidin Parıltı ve Firat Cewerî tarafından hazırlanan ve yapımcılığını MAF Prodüksiyon’un üstlendiği belgeselde, Dersim 38’e gelinceye kadar tarihsel süreç içinde Dersim’in geçirdiği bütün evreler anlatılıyor.

Bölgenin etnik ve inanç sisteminin irdelenmesiyle başlayan belgeselde, geriye gidilerek Dersim’in Osmanlı egemenliğine geçişiyle başlayan huzursuzluklar, Cumhuriyete kadar Dersim’e Osmanlının düzenlediği 107 sefer, her seferden sonra bir türlü elde edilemeyen zafer, Koçgiri isyanı, isyanın Dersim’e fikri etkisi, Dersim’le ilgili devletin hazırladığı raporlar, çıkarılan Tunceli Kanunu, kanunla Dersim adının Tunceli olarak değiştirilmesi, her dönemde Dersim’in neden bir “çıban başı” olarak görüldüğü, olmadığı halde lazım gelen isyanın örgütlenmesi, Seyit Rıza’nın idamı ve her şey bitti derken asıl katliamın 1938’de başlaması, ardından başlayan dramatik sürgünler, sürgün sonrasında yurduna dönenlerin karşılaştığı manzara…

Bütün bu başlıklar, İsmail beşikçi, Mete Tunçay, Cemil Koçak, Ayşe Hür, Yalçın Doğan, Mahmut Akyürekli, Murad Ciwan, Cafer Solgun, Mehmet Ali Eren gibi tarihçi, sosyolog ve bilim adamlarının görüşleriyle destekleniyor.

Dersim’de, katliamın yaşandığı mekanlarda, döneme tanıklık etmiş, tanıklıkları dinlemiş onlarca mağdurla yapılan röportajlarla zenginleştirilen belgeselde, Hasan Saltık’ın arşivinden alınmış ve bugüne kadar hiçbir belgeselde kullanılmamış dönemin fotoğrafları ve belgeleri ekrana taşınıyor. Yine Kalan müziğin desteğiyle Dersim’e ait müzik ve ağıtlarla desteklenen belgesel, birçok fikir ve belgeyi ilk defa televizyon ekranlarına taşımış olacak.