Törkiş Silikon Vadisi Mümkün Mü? Cüneyt Özdemir yazdı

Cumartesi, 25 Mayıs 2013 10:00

[wzslider autoplay="true" transition="'slide'"]

Başbakan Erdoğan’ın meşhur ABD gezisinin ilk kısmı çok konuşuldu. Gelin görün ki ikinci kısmı yani Silikon Vadisi ziyareti birkaç fotoğrafı saymazsak neredeyse hiç konuşulmadı. Oysa satır aralarından edindiğimiz izlenim Başbakan Erdoğan’ın başta Google gözlük ve insansız arabalar olmak üzere teknoloji merkezlerinden oldukça etkilendiği ve benzerinin Türkiye’de de kurulması için talimat verdiği yönünde.

Peki bu mümkün mü?

Yani Gebze yakınlarında bir teknoloji üssü kurulup gerçekten de bu üsdeki binalarda Türk bilim insanları dünyanın teknolojisini üretebilir mi?
Eğer projeyi sadece ‘bir üs’, ‘o üsdeki binalar’, ‘o binalara verilen teşvikler’ kapsamında alıyorsanız ‘bal gibi mümkün.’

Neden olmasın çıkarsınız ihaleye, en kötü devlet bankalarının fonlaması ile satarsınız bir müteahit iş adamına ve alın size mis gibi Törkiş Silikon Vadisi!
Başbakan Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün dolaştığı Silikon Vadisi’ndeki şirketlere ben de bir internet girişimcisi ve gazeteci merakı ile geçen yıl dolaşmıştım.

Silikon Vadisi’ni, Silikon Vadisi yapan şeyin sadece binalar, üsler olmadığını gencecik Türk girişimcilerle konuşunca daha iyi anlamıştım.
Bugün belki yakından takip etmeyenler bilmeyebilir ancak sanırım dünyanın internet şirketlerine yatırım yapan büyük fonları da benim gibi düşünüyor olmalılar ki büyük bir hevesle geldikleri Türkiye Pazarı’ndan sessiz sakin çekiliyorlar.
Birkaç alışveriş sitesine yaptıkları yatırım sonrasında Türkiye’nin internet pazarından çok da hevesli olmadıklarını ya da hadi açıkça söyleyelim karlı ve istikrarlı bulmadıklarını belirterek çıkıyorlar.

Geçtiğimiz yaz Steve Jobs ve Eric Schmit ile Palo Alto’da aynı sokakta oturan Türkiye’de adı sanı bilinmese de Slikon Vadisinin en önemli yazılımcı ve artık yatırımcılarından biri olan Ali Kutay ile bir iki yemek davetinde bir araya gelip uzun uzun tam da Başbakan’ın hayalini kurduğu projenin benzerlerini konuştuk. Orada da ortaya çıkan resim, üç aşağı beş yukarı benim ve uluslararası fon yöneticilerinin endişeleri ile aynıydı.

Türkiye’de eğer gerçekten bir Silikon Vadisi yaratmak istiyorsak önce düşünce ve iş yapma sistemimizi baştan aşağı yenilememiz ve değiştirmemiz gerekiyor.
Özgün ve özgür düşünce dolaşıma girmeden, girişimciler teşvik edilmeden, okullardaki otoriter sistem aşılmadan bırakın bir Törkiş Silikon Vadisi kurmayı yurtdışında yaşayan başarılı Türkler’i bile Türkiye’ye geri dönmeye ikna edemezsiniz.

Bu dediklerimi söyleyince basitmiş gibi geliyor kulağa ancak emin olun büyük şirketlerin, görkemli başarıların arkasında bu kadar ‘basit’ gerekçeler yatıyor.
Bugün mesela İstanbul ile San Francisco’da paralel şekilde iki ayrı şirket açıp maceralarını gözümüzde canlandıralım.

Muhtemelen San Francisco’daki şirket İngilizce bir iş planı hazırlayıp karlı şirketlere yatırım yapmak için fırsat kollayan melek yatırımcılar ile bir kaç gün içinde görüşmek için randevu alabilecektir.

İstanbul’da ise bırakın iş planını bir şirket kurmak bile öyle kolay değil. Zira ABD sisteminde girişimcilik teşvik edilirken bizim sistemimizde tüm girişimcilere potansiyel bir vergi kaçakçısı olarak bakıldığı için devlet baştan tedbirini alıyor. Melek yatırımcı konusuna hiç girmeyeyim isterseniz.

Meleğini geçtim yatırımcı bulursanız sıkı tutun ve sakın bırakmayın, gelip ben de derdimi anlatayım.

Sonrasında ise San Francisco’daki şirket muhtemelen Silikon Vadisi’nde üslenenen üniversitelerdeki kaliteli akademisyenlerle yazılımını tamamlarken, bizim üniversitelerde makam arabaları ile caka satan rektörlerin sultasında yine elimizde mumla yazılımcı akademisyen arayacağız. İnanın abartmıyorum.
Çok basit gibi gözükse de durum aynen böyle.

Bugün Türkiye ekonomisine baktığınız zaman pek çok alanda devletin farklı sektörleri desteklemek için teşvikler verdiğini, vergi indirimlerine gittiğini görüyorsunuz. İçinden teşvik geçmeyen tek sektör teknoloji. Bugünün ekonomi bakanı Zafer Çağlayan’a bir iki yıl önce Gaziantep’te bir toplantıda bunun nedenini sormuştum. ‘Cüneyt’ciğim yapacağız söz’ demişti aradan geçti 4 yıl. Ört ki ölem…

Bu okuduğunuz dergi tamamen Türkiye’de bir internet girişimi olarak başlayıp macerasını sürdürdüğü için bu konu hakkında söyleyecek çok sözümüz var. Büyük bir başarı hikayesi ile karşı karşıyasınız. Okunma rakamları şu anda Türkiye’nin bütün ünlü ve büyük dergi ve hatta günlük gazetelerinin ötesinde. Ancak tüm bu detaylarla kafanızı ağrıtmak istemiyorum.

Paranın, düşüncenin, fikirlerin ve en önemlisi girişimciliğin özgürce dolaştığı bir ülke yaratmadan Törkiş Silikon Vadisi kurulması çok zor.
Bütün bu söylediklerim yaratıcılığın atmosferi, hava sahası olarak görebilirsiniz.
Bunları sağlamadan bu işe girişmek Mars’a TOKİ konutları yapmaya benzer.
Yapılmasına yapılır da yaşanır mı?

Ona da siz karar verin!

App. Store’dan iPad ve iPhone’nunuza indirmek için TIKLAYINIZ