Soma nasıl önlenirdi?

Pazartesi, 26 Mayıs 2014 10:26

Soma’daki facianın ardından ‘fıtratında ölüm olan’ madencilik her gün her yerde tartışılmaya başlandı. Riski şüpheye yer bırakmayacak kadar yüksek olan bu meslek grubu incelemeye alındı. Özellikle gelişmiş ülkelerdeki örneklerine bakıldığında madenlerde ölümün fıtrat değil artık tarih olduğu anlaşıldı!

Peki ‘onlarca’ yıl önce yüzlerce insanın hayatını kaybettiği bir sektörde ölümler nasıl minimize edilmişti? İsmini saymaya lüzum görmediğimiz dış mihraklar ne yaptılar da hem dünyanın en çok kömür üreten hem de maden kazalarında en az ölüm yaşanana ülkeler oldu?

Bu sorunun cevabını yıllarca Türkiye Kömür İşletmeleri bünyesinde çalışan, meslek hayatına özel bir firmada devam ettiği yıllarda kömür madenine inen, hatta karbonmonoksit gazı yutan Maden Yüksek Mühendisi Selim İnsel verdi.

Selim bey madenlerde öncelikli olarak güvenlik açısından hangi hususlara dikkat edilir?

Madencilikte yapılan iş her ne olursa olsun bilinmesi gereken belli başlı iş güvenliği kuralları var. Bu kurallar kullandığınız ve kullanmanız gereken her tür araç gereçte, iş yaparken yapacağınız işe uyarlanmış kıyafet ve donanımda, yapılacak işin özelliğine göre ehil yani eğitimli olmanızda ve kritik durumda yapılması gereken doğru aktivasyonu zamanında yapabilecek performansa fiziksel ve psikolojik olarak hazırlıklı olunmasında yol gösterir.

Peki madenin fiziki durumu açısından ne gibi tedbirler öne çıkıyor?

Madencilik iş kolunda uygulama genellikle doğada yapıldığından iş güvenliği ayrı bir özellik taşıyor, çünkü doğa şartları ile de mücadele ediliyor. Öncelikle doğa şartları gözetilerek madenin coğrafi ve çevresel uygunluğu saptanır. İklimsel ve yerel şartlar gözetilerek risk analizini de içeren fiziksel ve ekonomik proje hazırlanır. İşte bundan sonrası ayrı bir önem arz ediyor. Çünkü proje, projede belirtilen üretim uygulama ve metodu yetkili otorite tarafından onaylanmaktadır. Tabi denetim bununla da sınırlı kalmaz. Uygulama süresince yetkin, etkin, tarafsız ve maksimum denetimin yapılması sağlanmalı. Bunun için prensipte sadece bakanlık değil meslek odaları, üniversiteler, sendikalar vs. de gözlem yapmalı. Bu şartların kısmen ya da tamamen aksama ihtimali varsa daha proje aşamasında iken çalışma iptal edilir.

Madenlerde kaza, göçük, yangın gibi tehlikeler elbette her zaman söz konusudur. Bu durumlara karşı önceden alınması gereken önlemler neler?

Madencilikte iş sırasında her zaman katı, sıvı ve gaz emisyonu oluşabilir. Bu yüzden bunların madenden bertaraf edilmesi için gerekli donanımın kurulması ve yine bunun test edilerek denetlenmesi şarttır. Dahası diğer madencilik uygulamalarından farklı olarak kömür madenlerinde, kömürün yanıcı, toksit boğucu ve patlayıcı gazlar ihtiva ettiği, herhangi bir eksiklik ve ya ihmalin büyük hayati ve maddi kayıplara neden olacağının bilincinde olarak alınacak tedbirlere çok özel önem verilmesi gerekmektedir. Bu önlemler sırasıyla az önce de belirttiğim gibi mutlak surette uygun proje, uygulama, teçhizat, mobilizasyon, eğitim ve moral-güç motivasyonudur.

Fuat Kahraman‘ın röportajının tamamını okumak için Dipnot Tablet dergiyi hemen ücretsiz indirin.

TÜRKİYE’NİN EN ÇOK OKUNAN TABLET DERGİSİNİ ÜCRETSİZ OLARAK

iPAD’İNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

ANDROİD TABANLI TABLETİNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN