Sinemada sanal gerçeklik

Perşembe, 2 Ekim 2014 10:52

Sanal gerçeklik insanda ne kadar bilim kurgusal bir kavrammış gibi bir intiba bıraksa da, aslında birebir yaşadığımız “gerçeğin” doğasını sorgulayan eserler, neredeyse sanat tarihi kadar eski. Gerçeğin aslında “gerçek” olmaması veya gerçeğin farklı biçim veya biçimlerde kopyalanması, manipüle edilmesi, hem Batı hem de Doğu felsefelerinde de üstünde düşünülmüş konular. İnsanlığın geçmişinde gerçeği sorgulamak var. Felsefesinde, dinlerinde, ahlak kurallarında, hatta insanı insan yapan her şeyin temelinde “gerçeğin” doğasına ulaşma mücadelesi yatıyor. Öyle ki bilim insanları bile bu sanal gerçekliğin geleceğimiz olacağını konuşuyorlar. Bilgisayarların yapay zekâya ulaşmasıyla insan bilinci ve teknolojinin birleşip et ve kemikten oluşan bedenlerin terk edileceği ve tüm insanlığın sadece sanal bir dünyada (ya da evrende) yaşayacağına dair teoriler üretiliyor. Bu kadar kapsamlı bir konunun pek çok film tarafından işlenmiş olması da doğal. İşte; kendisi de bir tür sanal gerçeklik olan sinemanın, sanal gerçeklikle ilgili en iyi örnekleri.

Gerçeğe Çağrı (Total Recall)

Yaşadığımız dünyanın “gerçekliğini” hayatı boyunca sorgulayan, tüm zamanların en iyi bilim-kurgu yazarlarından Philip K. Dick’in hikaye ve romanları sıklıkla sinemaya uyarlandı. Blade Runner veya Minority Report gibi şaheserlerde bu sanallık teması bulunur. Ama sinema, Dick ve sanal gerçeklik denince akla şüphesiz Paul Verhoeven’ın 1990 tarihli filmi Gerçeğe Çağrı gelir. Douglas Quaid (Arnold Schwarzenegger) her gece rüyasında Mars’ı gören bir inşaat işçisidir aslında. En sonunda kızıl gezegene sanal bir gezi yapmak için “yapay hatıralar” satan bir şirkete gider. Fakat bu esnada Quaid’in geçmişiyle ilgili çok ilginç bilgiler ortaya çıkar. Ya da tüm bunlar tamamıyla yapay bir dünya mıdır?

The-Matrix-4The Matrix

Devam filmleri bir şeye benzemese de Matrix’in ilk filminin bir şaheser, genel anlamda filmlerin sinemaya etkisinin muazzam olduğu su götürmez bir gerçek (ya da su götürmez bir sanal gerçek – ha, hayt). Bir yaşanan gerçek vardır; bir de yaşananın ötesinde olan. Biri kâbus, diğeri ise Matrix! Neo, son derece tehlikeli bir siber terörist olan Morpheus’un gerçeği bildiğine inanmaktadır. Bir gece Neo, kendisini başka bir dünyaya götürebilecek güzel yabancı Trinity ile tanışır. Bu kızın götüreceği dünyada Neo, Morpheus’u bulacak ve Matrix’in gizemini ortaya çıkaracaktır.

16260_inception-3.1Inception

Uluslararası fikir hırsızı Dom Cobb (Leonardo DiCaprio) ve takımı, insanların rüyalarına girip bilinçaltlarındaki en gizli sırlarını öğrenir; parayı bastırana da bunları satar. Ellerine yüzlerine bulaştırdıkları bir işten sonra, rüyalarına girmeye çalıştıkları işadamı Saito (Ken Watanabe), soyguncuları farklı bir iş için tutar: En büyük rakibi Fischer’ın (Cillian Murphy) bir sırrını çalmak değil, bilinçaltına, babasından (rahmetli Pete Postlethwaite) devraldığı şirketi dağıtma fikrini sokmak. Cobb, baştan bu işe yanaşmaz ve bir fikri çalmanın basit olduğunu fakat hali hazırda var olmayan bir fikri başlatmanın şimdiye kadar kimseye nasip olmadığını söyler. Ama Saito, ayrı kaldığı çocuklarını görme fırsatını Cobb’un önünde havuç gibi sarkıtınca, son bir iş için takımı yeniden toplamaya başlar. Zaten buraya kadar iyidir film. Ama bundan sonrası aşure gibidir mübarek. Sevmem ben bu filmi.

showTron

1980’lerin başında video oyunlarının yeni popüler olmaya başladığı ve bilgisayar grafiklerinin henüz herkes için bir muamma olduğu zamanda çekilen film, çizgi roman ustası Moebius’un da yeteneklerini sergileme fırsatı bulduğu garip tasarımları ve dönem için mucize sayılan özel efektleriyle, klasik olmuş bir X Nesli efsanesi. Birkaç sene önceki devam filmindeyse Daft Punk’ın yaptığı müzikler dışında bir numara yoktur. Video oyunları tasarlayıp programlayan Kevin (Jeff Bridges), patronun kendi işlerini çaldığını ispatlamaya çalışırken kendi yazdığı programın içinde esir olur. Burada tüm program ve prosedürler kişilik kazanmıştır. Programcı ve kullanıcılar ise adeta tanrı gibi görülmektedir. Kevin’in bu sanal dünyadan kaçma mücadelesi çok renklidir.

Hazırlayan: Ali Arıkan

Devamı için:

TÜRKİYE’NİN EN ÇOK OKUNAN TABLET DERGİSİNİ ÜCRETSİZ OLARAK

iPAD’İNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

 available-on-the-app-store

ANDROİD TABANLI TABLETİNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Get-it-on-Google-Play