Plaklar yıllar sonra neden geri döndü?

Salı, 19 Şubat 2013 15:03

[wzslider autoplay="true" transition="'slide'"]

Dipnot Tablet yazarı Aslı Göknar eski plakların yıllar sonra neden geri döndüğünü kaleme aldı.

1980’lere kadar müziği plaktan dinlerdik. 80’lerde kasetler, 90’larda CD’ler çıktı. Yeni teknoloji geldikçe plaklar raflarda unutuldu, sonra birer ikişer elden çıkarıldı. Plaklar ve pikaplar artık gereksiz bulunduğu için hemen satıldı. Ama plaktan asla vazgeçmeyen bir kitle de vardı, onlar sayesinde plakçı dükkânları hiç kapatılmadı.

Kısa süre öncesine kadar bir nostalji unsuru olan plak ve pikaplar, şimdilerde yeniden gözde.Dijital çağın gençleri eski plakların peşine düşüyor, yeni basım plaklar CD’lere tercih ediliyor.

Peki, plaklar yıllar sonra neden geri döndü? Yanıtı koleksiyonerler ve plak satıcıları veriyor:

KOLEKSİYONER“Plaklar analog olarak çoğaltıldığı için doğal ve doygun ses verirler. CD’ler dinleyicisiyle yeterli bir bağ kuramaz, birçok insan dinledikten sonra kutusuna yerleştirmeye özen göstermez, çizilir, torpido gözünde, çekmecelerde kaybolur. Ancak bir plağı kapağından ve zarfından çıkartmak, tozunu almak, dinlemek özel bir törendir. Plağınız yoksa yurt dışında gece kulüplerinde şarkınızın çalma olasılığı düşüktür.”

PLAK SATICISI “Gençler ve çocukken müziği pikaptan dinlemiş olan orta yaşlılar plağa döndü. Çünkü bazı filmler ve televizyon dizileri onları bu konuda özendirdi. Plak artık ulaşılamayan bir ürün değil, dünyadaki pek çok müzisyenin plaklarına internet üzerinden rahatlıkla ulaşabiliyorsunuz.”

LALE PLAK
Farklı müzik rehberlerinde ve Türkiye ile ilgili yabancı yayınlarda adından sıkça söz edilen bu mağaza, yurt dışından gelen müzik sevenlerin ve müzisyenlerin uğrak noktası. En önemli özelliği birbirinden farklı müziğin bir arada bulunması ve hatta sürpriz olarak birbirinden farklı müzisyenlerin imzalı CD’lerine rastlamanın mümkün olması…

Lale Plak, 1954’ten bu yana Beyoğlu Tünel’de hizmet veriyor. Arşivinin tamamı sıfır. Klasik Batı müziği ve caz ağırlıkta ama blues, rock ve funk türünde de plaklar bulabilirsiniz. Neredeyse tamamı Almanya, Amerika ve İngiltere’den getirtiliyor. Bine yakın ürün var. Aradığınız özel bir albüm varsa çalışanlar sizin için buluyorlar. Eğer bulunamazsa nedeni açıklanıyor ve mutlaka başka bir albüm tavsiye ediliyor. Pink Floyd ve The Beatles’ın tüm albümlerini bulabilmek mümkün.

KONTRAPLAK
Kontraplak Galatasaray Lisesi’nin yanından aşağı inen Yeniçarşı Caddesi’nde yer alan bir müzik evi. Kontraplak, 2004′ten beri müzik sektörünün içinde olan Okan Aydın tarafından açılmış.

Kontraplak’ın uzmanlığı plak üzerine. Ancak CD arşivi de yabana atılır nitelikte değil. Okan Aydın’ın yıllardır topladığı underground albümler, EP’ler “eBay”de bile zor bulunuyor. Gerek CD’ler, gerek plaklar elektronik müzik ağırlıklı. Satılan her plakta sanatçısının adını, tarihini, türünü içeren bilgilerle etiketlenmiş, hatta arkalarına otoritelerden aldığı eleştiriler de eklenmiş. Satılan albümlerin listesini internet sitelerinden bulabilirsiniz.

BENGİ SAHAF

Avrupa Yakası’nın belki de en nev-i şahsına münhasır plak dükkanı, Sahafçılar Çarşısı olarak bilinen Aslıhan Pasajı’nın üst katında. Bengi ve Özgü adında iki kız kardeşin işlettiği dükkan Türkçe koleksiyon konusunda iddialı. Çarşının ve dükkanın dokusuna bakınca yurt dışından müşteriler geldiğini duymak şaşırtıcı. Ancak koleksiyonerler yabancı DJ’lerin Erkin Koray, Barış Manço, Üç Hürel ve Cem Karaca gibi isimlerin plaklarını bulmak için onca yol tepip dükkana gelmekte tereddüt etmiyorlar.

Yeni müzikler keşfetmek isteyen turistlerin de uğrak noktalarından biri olan Bengi Sahaf, Türkçe eski bir 45′lik veya nadide bir albüm arayanların ilk bakması gereken yerlerden.

MANDALA MÜZİK EVİ

Mandala Müzik Evi de Galatasaray’da bulunan Aslıhan Pasajı’nın içinde. Plakların hepsi ikinci el. Özellikle disco, funk ve easy-listening ve 70’lerin Türkçe batı müziği gibi türlerde ünlenmiş. Rock, caz ve blues türündeki eserlere çok fazla rastlanmıyor.700 civarında taş plak koleksiyonu var. Arşivin yarısı 45’lik, yarısı 33’lük.

DEFORM MÜZİK

Deform Müzik Çukurcuma da. Buradaki plakların çok büyük bir kısmı ikinci el plaklardan oluşuyor. Arşivinde 5 bini aşkın plak var. En çok öne çıkan türler, 1960’ların klasik rock’ları ve 1980’lerin indie’leri. Onun dışında caz, funk, reggae ve Türk müziği ürünleri de bulabilirsiniz. Ayrıca burada pikap da satılıyor. Plaklar kategorilere ayrılmış böylece kolayca ne aradığınıza bakabiliyorsunuz. Dükkanda özel koleksiyonlar da var. Bu plaklar her yerde bulunamadığı için fiyatları diğerlerine göre daha yüksek.

ZİHNİ MÜZİK

Müdavimleri arasında Nil Karaibrahimgil ve Özlem Tekin gibi isimlerin bulunduğu Kadıköy’deki Zihni Müzik 1992 senesinde Zihni Şahin tarafından kuruldu. Kadıköy’deki işletmede 7 bini 33’lük, sekiz bin 45’likten oluşan bir arşiv var. Yüzde 70’i ikinci el. Eski plaklarınızı burada takas edebilirsiniz. Arşivin çoğunluğu plak koleksiyonerlerinden sağlanıyor. Zihni Müzik’te yer alan en değerli eserler ise 1930’lu yıllarda kaydedilmiş taş plaklar. Hatta koleksiyonda 100 yaşını dolduracak olan, Osmanlıca yazılı taş plak kayıtları dahi var. Dünya müziği, metal, alternatif ve caz gibi müzik tarzlarındaki eserlerin satıldığı bu mekanda, dünyada baskısı olan her albüm bulunuyor.

Polis radyosunun 45’lik arşivini de ihale usulü satın alan müzik evi Türkçe arşivini daha da genişletti. Koleksiyonlarında 1966 Altın Mikrofon yarışmasının 500 lira değerindeki 33’lüğü ve Elvis Presley’in 60’lardan kalma orijinal albümleri de mevcut.

Dipnot Tablet AppStore ve Android Market’te. Hem de ücretsiz.