İran’la tarihi anlaşma İsrail basınında nasıl yankılandı?

Pazartesi, 25 Kasım 2013 10:44

İsviçre’nin Genevre kentinde günlerdir süren İran’ın nükleer programı görüşmelerinde İran nükleer tesislerinin daha sık denetlenmesine izin vermeyi ve uranyum zenginleştirme faaliyetini de kısmen durdurmayı kabul etti. Buna karşılık olarak İran’a uygulanan yaptırımların azaltılmasına karar verildi. Genevre’deki anlaşmanın ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu anlaşmayı “tarihi bir hata” olarak değerlendirdi ve “Bu, İran’a istediğini veren kötü bir anlaşma. Yaptırımlar hafifletilecek ve İran nükleer programının ana unsurlarını koruyacak. Bu kötü anlaşmayla dünya daha tehlikeli bir yer haline geldi. Bu anlaşmaya uymayacağız ve kendimizi savunacağız.” dedi.

Kudüs Genevre’deki anlaşmayı bu şekilde değerlendiriken, İsrail basını da dün tarihi anlaşmayı yazdı:

Israel Hayom Gazetesi

İsrail’in en çok okunan gazetesi, sağ görüşlü Israel Yahom, Netenyahu’nun “tarihi hata” sözlerini manşetine taşıdı. Gazetenin ilk sayfasında yer alan köşe yazılarında Genevre’deki anlaşmayı ABD tarafından tam bir zafer olarak görüldüğü, İsrail açısından ise ABD’nin yenilgisi olarak görüldüğü görüşlerine yer verildi. Israel Yahom’da ayrıca Genevre’deki anlaşmanın ”ABD’nin İran ile 30 yıllık düşmanlığını ortadan kaldırmak amacı ile yapılmış, ABD’nin yeni ortadoğu stratejisi” olarak yorumlandı. İran’ın anlaşma ile hiç birşey kaybetmediği, Arak’de geliştirilen ağır şu reaktörünün devreye sokulmaması maddesinin ise “bir şaka” olduğu yorumları yapıldı. ABD’nin İran konusundaki güvenirliğinin tamamen kaybolduğu belirtilirken, “ABD’li hiç bir yetkilinin, hiç bir sözü artık İsrail’i yatıştıramaz” denildi

Haaretz

Sol görüşlü İsrail gazetesi Kudüs yönetimine ve Netenyahu’ya yüklendi. İsrail’in dünyada kendini yalnız bırakmayı başardığını yazan Haaretz yazarları, Genevre anlaşmasının İsrail’in için sorun teşkil ettiğini kabul ederken, İsrail’in İran’a daha fazla yaptırım için mücadele etmesinin İsrail’in için Genevre’deki anlaşmadan daha zararlı olacağını söylediler. İsrail’in “bitmek tükenmek bilmeyen huysuzluğu”nun yapıcı bir diplomasi örneği olmadığını söyleyen Haaretz yazarları bulunduğumuz noktaya da bu tavır yüzünden gelmedik mi? dediler. Kudüs’ün söylediği gibi İran’a bir saldırıda bulunması durumunda bunun ABD-İsrail ilişkilerini tamir edilemez şekilde bozacağı uyarısında bulundular.

Maariv

Sol görüşlü gazete BM güvenlik konseyinin İran’ın uranyum zengileştirmeyi temelli durdurması talebini işaret eden Netenyahu’ya hak veridi. Gazete batıyı aşırı iyimser olmakla eleştirdi. Batının Genevre’deki anlaşmanın uzun vaadede İranı’i tecrit edilmiş pozisyonunundan çıkaracağı ve nefretten uzaklaştıracağı umudunu gerçekçi bulmadıklarını söylediler

Yedioth Ahronoth

Merkez görüşlü gazete Genevre’deki anlaşmanın kazanan ve kaybedenlerine değindi. Genevere anlaşmasının kazananları arasında İran ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’yi gösteren gazete aynı zamanda diplomasi olgusunu da kazananlar listesine ekledi. AB, Rusya, Enerji açlığı içindeki Asya’lı petrol alıcıları, İran ile ticareti yeniden başlatmak isteyen Dubai de Genevre’deki anlaşmanın kazananları olarak gösterilirken, Suudi Arabistan ve diğer körfez ülkelerinin bölgedeki hegemonyalarının zedeleyeceği anlatıldı. Suudi Arabistan ile İran’ın ideolojik ve geopolitik olarak düşman oldukları vurgulanırken, Genevre’deki anlaşma ile zafer kazanan İran’ın bölgede daha fazla güç kazanacağından Suudi Arabistan için endişe yarattığı anlatıdı. Sünni mezhebinin kalbi Suudi Arabistan’ın bölgedeki Şii mezhebinin beşiği İran’a rol kaptırabileceği de Yedioth Ahronoth’da yazılanlar arasındaydı.