Filantrokapitalizmin Yükselişi

Cumartesi, 5 Aralık 2015 15:37

İLDEM WILSON

Çok ama çok paranız olsa ne yaparsınız sorusuna verdiğiniz cevap hayatta en çok neye önem verdiğinizle alakalı. O yüzden maddi zenginlik ve para sahibi herkes aynı hayatı yaşamıyor. Facebook’un kurucusu 31 yaşındaki Mark Zuckerberg şimdiden dünyanın en zenginleri listesinde 6. sırada ama sürekli gri bir tshirt giyinip sadece Golf marka bir araba kullanmayı tercih ediyor. Parası ile ne yapmak istediğini ise bu hafta tüm dünyaya en iyi şekilde anlatmış oldu.

Facebook’un kurucusu Mark Zuckerberg ve çocuk doktoru eşi, ilk çocukları Max’in doğumunu duyurdukları gün Facebook üzerinden kızlarına yazdıkları bir mektup ile Facebook hisselerinin %99’unu hayır işleri için kullanacakları sözünü de verdiler. Zuckerberg’lerin kendi kurdukları “Chan Zuckerberg Girişimi”ne bağışlayacakları miktar 45 milyar dolar. Zuckerberg’ler bu miktarı bir kerede vermeyecek, yaşamları boyunca her yıl belli bir miktarını bağışlayacaklar. “Chan Zuckerbeg Girişimi” ise bir vakıf değil, bir limited şirketi ve Zuckerberg’ler bizzat şirketin yönetiminde. Zuckerberg’in söz verdiği üzere şirket tüm kazancını belirlenen yardım işlerini desteklemekte kullanacak. Ancak şirketin yasal statüsünde böyle bir zorunluluk yok.

Zuckerberg’ler kendinden önceki jenerasyondan olan Bill Gates ve Warren Buffet’in başlattığı “Giving Pledge” yani “Bağış Tahudu” hareketinin de üyelerinden. Giving Pledge üyesi olan dünyanın en zengin iş adamları servetlerinin %50’sini hayır işlerine aktaracakları sözü veriyorlar. Bu tabi ki bir vakfa bol sıfırlı bir çek yazıp gitmek yerine, önemli toplumsal yardım hareketlerini aktif olarak yönetmek, desteklemek ve kapitalist sistem içinde sürdürülebilir bir şekilde büyümelerini sağlamak anlamına geliyor. Bu yıl ünlü Amerikalı Türk işadamı Hamdi Ulukaya da Giving Pledge’e üye oldu ve servetinin yarısını hayır işlerine bağışlayacağı sözünü verdi. Fakat Zuckerberg’ler “artırıyoruz” dedi ve bu yüzdeyi %99’a çıkardılar. Bu tatlı rekabet pek tabii ki filantropi müessesi adına son derece olumlu.

Fakat her zaman olduğu gibi her iyiliğin içinde bir bit yeniği arayanlar da yok değil. Twitter’da kimileri “Zuckerberg az önce kişisel bilgilerinizin %99’unu bağışlayacağını açıkladı” yorumları yaparken, pek çok köşe yazarı da Zuckerberg’lerin bu sayede büyük bir vergi yükünden kurtulduğunun altını çizmeden geçmiyor. Başka bir tartışma ise bu bağışın ABD demokrasisine olacak potansiyel etkisi. New Yorker yazarı John Cassi’nin makalesinde de bahsettiği gibi filantropi ve siyaset ilişkisinin sınırları oldukça belirsiz. Bill Gates ve diğer büyük filantropların ülkelerindeki siyasi tartışmalarda ortalama bir vatandaşa göre daha fazla söz hakları olduğu bir gerçek. Üstelik Zuckerberg’lerin kurmuş oldukları şirket bir L.L.C  yani Sınırlı Sorumlu Şirket staütüsünde yani politik parti reklamlarını finanse etme hakları da var.

Yazının devamını okumak ve Dipnot Tablet’in 246. sayısını indirmek için

TÜRKİYE’NİN EN ÇOK OKUNAN TABLET DERGİSİNİ ÜCRETSİZ OLARAK

iPAD’İNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

 available-on-the-app-store

ANDROİD TABANLI TABLETİNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Get-it-on-Google-Play