Erişkinlerin Suçiçeği: Zona

Cumartesi, 20 Şubat 2016 16:06

NAZLI ŞENYUVA

Geçmişte suçiçeği geçirmiş her yetişkinin başına gelebilen zona hastalığı hem ağrılı, hem de acılı. Ancak yapılan yeni bir çalışma tehlikenin daha da büyük olabileceğini gösteriyor.

Zona vücutta acılı ve ağrılı bir kızarıklığa neden ve genellikle sırtın sağ veya sol tarafından kol altına kadar uzanan su toplamış bir şerit şeklinde görülen bir hastalık. Zonaya neden olan virüs suçiçeği ile aynı: “varicella zoster” adlı bu virüs su çiçeği geçiren kişilerin beyin ve omuriliklerinin yakınındaki sinirlerde barınıyor ve yıllar sonra zona olarak geri dönebiliyor.

 

Zona çok ağrılı olabiliyor, kızarıklığın görüldüğü yer acıyabiliyor, kaşınabiliyor veya uyuşabiliyor. Bazı kişilerde ise yorgunluk, ışığa karşı hassaslık, baş ağrısı ve ateşe yol açabiliyor. Bazıları ise hiç kızarıklık veya su toplaması görmeden ağrıyı hissedebiliyor.

 

Zona genellikle iki ila altı hafta arasında iyileşiyor, ancak bazı durumlarda hastalığın tamamen iyileşmesi aylar sürebiliyor. Zona çoğu kişide sadece bir defa görülüyor.

 

Zona ve Kalp Krizi

Londra’da 67 bin kişi üzerinde yapılan yeni bir çalışma zonanın acı ve ağrıdan daha ciddi sorunlara yol açabileceğini gösteriyor.

 

Çalışma, zona geçiren 65 yaş üzeri kişilerin kalp krizi geçirme risklerinin, zona geçirmeyenlere göre iki kat daha fazla olduğu tespit etmiş. Bu kişilerin zona olduktan sonraki bir hafta içerisinde beyin damarlarının tıkanmasına bağlı felç geçirme riskleri ise iki buçuk kat daha fazla.

 

Araştırmacılar bu tehlikeleri iki nedene bağlıyorlar. Birincisi, zonaya neden olan virüsün damarlar içerisinde çoğalıp yağ birikintilerini parçalayarak damar tıkanması, dolayısıyla da kalp krizi veya felce neden olması. İkinci neden ise zona süresinde hissedilen acının aşırı strese yol açması ve tansiyonu yükseltmesi.

 

Çalışma, kalp krizi veya felç riskinin zonayı hafif geçirenlerde, yani az ağrı hisseden veya az kızarıklık yaşayan hastalarda daha düşük olduğunu gösteriyor.

 

Kimler risk altında?

Suçiçeği geçirmiş herkes zona olabilir. Bağışıklık sistemimiz genellikle biz su çiçeği geçirdikten sonra bu virüsü kontrol altında tutabiliyor, ancak yaşımız ilerledikçe veya bağışıklık sistemimizin baskılandığı bir durumda, virüs tekrar açığa çıkıp zonaya neden olabiliyor.

 

Zona riskini arttıran faktörler şöyle:

  • 50 yaşın üzerinde olmak.

  • Bağışıklık sistemini baskılayan veya zayıflatan bir durum yaşamak; bu bir hastalık veya aşırı stres de olabilir.

  • Kanser tedavisi görmek. Radyasyon tedavisi veya kemoterapi bağışıklık sistemimizi baskıladığı için bizi hastalıklara karşı zayıf düşürebiliyor.

  • Bağışıklığımızı zayıflatan ilaçlar kullanmak da zona riskimizi arttırabiliyor.

Nasıl Korunabiliriz?

Çocuklukta su çiçeği aşısı, erişkinlikte ise zona aşısı olmak riskinizi azaltabilir. Genel olarak sağlıklı beslenmek, spor yapmak ve stresten uzak durmak bağışıklık sisteminizi güçlendirdiği için sizi zonaya karşı koruyabilir.

 

Tedavi Mümkün mü?

Zonanın tam tedavisi yok, ancak “antiviral” adı verilen ve virüslere karşı savaşan ilaçlar hastalığın kontrolüne yardımcı olabiliyor. Erken teşhis ve erken tedavi başlangıcı hastalığın sürecini kısaltabiliyor ve oluşabilecek komplikasyonları engelleyebiliyor.

 

Zona acılı ve ağrılı bir hastalık olduğu için doktorunuz size ağrı kesici ilaçlar veya acıyı dindirecek merhemler de verebilir.

 

Soğuk duşlar veya kızarıklığa uygulanan soğuk ve ıslak bezler de kaşınma ve acıya iyi gelebiliyor. Bu süreçte stresten uzak durmaya dikkat edin.

 

Eğer zona belirtileri geçirdiğinizi düşünüyorsanız, mutlaka doktorunuza görünün.

 

Kimler Hemen Doktora Görünmeli? 

  • Zona bir gözünüzün çevresinde veya yüzünüzün veya boynunuzun bir tarafında da oluşabilir. Böyle bir durumda hemen doktora görünmeniz çok önemli, çünkü özellikle göz kenarında oluşan zona kalıcı zarara yol açabiliyor.

  • Eğer 70 yaşın üzerinde iseniz ve zona olduğunuzu düşünüyorsanız, komplikasyon riskiniz daha yüksek; hemen doktorunuza görünmelisiniz.

  • Eğer kanser, çeşitli tedaviler veya kronik bir rahatsızlıktan dolayı bağışıklık sisteminiz zayıf ise ve zona olduğunuzu düşünüyorsanız, hemen doktorunuza görünmelisiniz.

  • Eğer kızaran ve su toplayan şerit çok büyük ve acılıysa, hemen doktorunuza görünmelisiniz.

-

 

Yazının devamını okumak ve Dipnot Tablet’in 257. sayısını indirmek için

TÜRKİYE’NİN EN ÇOK OKUNAN TABLET DERGİSİNİ ÜCRETSİZ OLARAK

iPAD’İNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

 available-on-the-app-store

ANDROİD TABANLI TABLETİNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Get-it-on-Google-Play