Ergi Şener yazdı: Dünya Mobil Kongresi’nde Öne Çıkanlar – II

Pazar, 6 Mart 2016 12:05

ERGİ ŞENER 

Mobil teknolojilerin gelişimi ve hayatımızın her alanında yer almaya başlamaları, mobil iletişimin geleceği konusundaki tartışmaları sürekli olarak ilk sırada tutuyor. Mobil iletişim devrimi, milyarlarca insanı internet’e bağlayarak ve günlük hayatımızda kullandığımız her cihazı mobilleştirerek dünyanın en büyük teknoloji dönüşümünü de tetikliyor. Mobil teknolojiler alanında dünyanın en önde gelen etkinliği olan GSMA Mobile World Congress (Dünya Mobil Kongresi – MWC)’e yönelik gözlemlerimi, bu hafta da Dipnot Tablet okurları ile paylaşmaya devam ediyorum.

“Drone”lar ve Kişisel Robotlar:

Bu sene kongrede, pek çok stantta hareket edebilen, iletişime geçebilen, ekranlı robotlar yer alıyordu. Hatta bu robotlardan biri (IBM’in robotu), bir tartışma programında bile yer aldı. Kontrol edilebilen kiosk şeklinde bir robot örneğini, İspanyol operatör Telefonica ziyaretçilerine tanıttı ve farklı lokasyonlarda çalışan insanların bu robotlar yardımı ile görüntülü olarak konuştuğu, robotların çağrı merkezi hizmeti sağladığı farklı kullanım alanları doğrultusunda anlatıldı. Farklı tasarımlarda, kişisel robotları görmeye devam edeceğiz gibi görünüyor, zaten günlük hayatımızın vazgeçilmezlerinden olmaya başlayan, telefonlarımızda kullandığımız ya da bağlantılı bir cihaz olarak yanımızda bulundurduğumuz dijital sanal asistanlarımız bu alandaki çalışmaların altyapısını oluşturmaya çoktan başlamış durumda.

Ancak oldukça sempatik ve arkadaş canlısı görünen, operasyonel anlamda insanların yoğunluğunu ve görevlerini devralması beklenen bu robotlar, bu hızla gelişmeye devam eder ve yapay zekaları kontrol edilemez ise ve birbirleri ile de iletişime ve etkileşime geçmeye başlarlarsa, insanlığı tehdit etme olasılığı da bulunuyor. Yani bilim kurgu filmlerini yabana atmamakta yarar var. Bill Gates, Elon Musk, Stephen Hawking de bu endişeyi taşımakta ve ara ara dile getirmekteler. Bill Gates bir açıklamasında endişesini dile getirmişti: “Süper zeka konusunda çok kaygılıyım. Önce makineler birçok alanda işimizi görecekler ama bu aşamada süper zeka seviyesinde olmayacaklar. Bunu iyi yönetirsek olumlu sonuçlar alırız. Ancak birkaç on yıl sonra, makineler bize kaygı verecek kadar zeki olacaklar. Bu konuda Elon Musk’la diğerlerine katılıyorum ve insanların bundan neden kaygı duymadığını anlamıyorum.”

https://www.youtube.com/watch?v=ncWJduplK0Y

Etkinlik devam ederken Google’da, satın aldığı Boston Dynamics tarafından geliştirilen insansı robot Atlas’ın yeteneklerine yönelik bir video yayınlayarak bu alandaki çalışmalarındaki son noktayı paylaştı.

https://www.youtube.com/watch?v=rVlhMGQgDkY

Anlaşılan dronelara yatırımın oldukça arttığı bu dönemde, farklı tasarımlarda insansız servis araçlarını görmeye devam edeceğiz. İlginç drone uygulamalarından biri NXP firmasının tanıttığı dronelar ile motosiklet sürüşünü daha güvenli kılan uygulamaydı. Dronelar evcil hayvanları dolaştırma, küçük çocuklara snowboard yaptırma gibi pek çok amaç için kullanılmaya devam edecek gibi görünüyor.

https://www.youtube.com/watch?v=UsNdvgwCli8&feature=youtu.be

Giyilebilir Cihazlarda Çeşit Artıyor:

Strategy Analytics isimli araştırma firmasının raporlarına göre son çeyrekte, tarihte ilk defa akıllı saat satışları İsviçre saatlerini geçmiş durumda (akıllı saatler 200.000 kadar daha fazla dağıtılmış). Tahmin edileceği üzere akıllı saat pazarını, Apple ve Samsung elinde bulunduruyor, pazarda yer alan akıllı saatlerin %80’i bu iki dev tarafından sağlanmakta.

IoT’nin bir uzantısı olan giyilebilir cihaz furyası, geçen sene olduğu gibi, bu sene de MWC’nin hot topic lerinden birini oluşturuyordu. MWC’de akıllı saatlerin yanında oldukça farklı giyilebilir cihazlar yer almaktaydı. Kurumsal kullanıma, çocuklara ya da sağlık uygulamalarına yönelik giyilebilir cihazların yanında kolye, t-shirt, mont, ayakkabı, yüzük ya da farklı nesnelerle oldukça enteresan, uygulamalar geliştirildiği görüldü. Giyilebilir cihazlarda moda vurgusunun da bu sene daha öne çıktığı görüldü. Pek çok ünlü moda firması akıllı saatlerini yeni tasarımlarında görücüye çıkardı.

Ödemelerde Ticaretin İnterneti Dönemi:

Açıkçası bu sene mobil ödeme açısından oldukça sönüktü. IoT’nin ödeme dünyasına daha da fazla etki etmeye başladığı görüldü. Ağa bağlanabilen her cihaz, üzerinden ticaret ve ödeme yapılabilir hale gelecek (every connected device will become a commerce device) vizyonunun gerçekleşmeye başladığı, hem MasterCard hem de Visa standlarında farklı uygulamalar ile desteklendi. Geçen sene Visa’nın tanıttığı “connected fridge” leri bu sene MasterCard sahiplenmişti, CES’de de bu alanda Samsung ile işbirliğini açıklayan MasterCard bu odağını, buzdolabının üzerindeki ekrandan kolay sipariş uygulaması ile tanıttı. Visa ise Honda ile gerçekleştirdiği uygulama ile arabadan siparişlerin nasıl verileceğini ve benzin istasyonunda arabadan inmeden kolay mobil ödeme uygulamalarını tanıttı. İki ödeme otoritesi de pek çok giyilebilir cihaza temassız ödeme özelliğini ekleyerek bu alanda ödemeyi basitleştiren çözümleri tanıttılar. Bunlar arasındaki en ilginçlerinden biri, Visa standındaki montun kol ucunda yer alan temassız chip ile ödemelerin mont üzerinden yapılmasıydı. OTT’ler, MWC’yi ödeme anlamında bu sene boş geçtiler. Geçen sene birbirleri ile yarışırcasına yeni ödeme servislerini duyuran Apple, Samsung ve Google, bu sene sadece “Pay” servislerinin yayılım planlarından bahsettiler. LG’de beklenen LG Pay lansmanını MWC gerçekleştirmedi.

 

https://www.youtube.com/watch?v=zygoMcQ6Gk8

 

Bu sene de operatörler ödeme yarışının gerisinde kaldılar.  Türkiye’de de olduğu üzere, tüm dünyada operatör tabanlı ödeme ya da cüzdan uygulamalarının düşüşte olduğu net bir şekilde gözlendi. Apple Pay ve Samsung Pay tarzı OEM Walletlar ya da HCE (Host Card Emulation) çözümü ile bankaların cloud based mobile payment uygulamalarını kendi mobile bankacılık uygulamalarında gerçekleştirebilmeleri, MNO’ların oyunun dışında kalmalarının ana sebebini oluşturuyor.

Yine de yeni nesil ödeme uygulamalarının arasında Apple Pay’in önde olduğunu söylemek yanlış olmaz. Bu başarıda, Steve Jobs’un “noktaları birleştirmek” vizyonunun etkisini görüyoruz. Apple, önce iTunes üzerinden 800 milyon kredi kartı topladı. Ardından, Passbook’u lanse edip, ödemeye girmeden loyalty kartları, uçak biletlerini, kuponları mobil cüzdanda tutma ve kullandırma alışkanlığını kazandırdı. Sonra, donanımına ek bir özellik olarak touch ID’yi ekledi ve artık şifre girmeye gerek olmadan, biotmetrics ile müşteri “authentication”ı gerçekleştirilebilir dedi. Apple Pay, deneyim olarak tüm bu uygulamaları birleştiren eşsiz bir çözüm oldu. Güvenlik açısından da tokenization denilen yeni spesifikasyonlar doğrultusunda kart numarasının POS ile paylaşılmadığı bir yapı kurdu. Ayrıca, lansman sırasında önemli merchantlar ile işbirliği gerçekleştirildiğini ve ilk günden anlaşmalı merchantlarda Apple Pay’in kullanılabileceğini duyurdu.

https://www.youtube.com/watch?v=ez-2M3C_4wU

Bu sene MWC’de bana göre en ilgi çekici ödeme uygulaması dijital, interaktif display’ler üzerine ödemenin entegre edildiği yeni nesil vending makinalarıydı.

https://www.facebook.com/ergi.sener/videos/10153240575562245/

Ödeme alanında öne çıkan bir diğer trend de biometrics uygulamalarının ödemeye hızla entegre olmasıydı. Parmak izi, akıllı telefonlar açısından bir standart haline gelirken, MasterCard selfie payment olarak nitelendirdiği yüz tanıma ile ödeme uygulamasını tanıttı.

Akıllı Telefonlardaki Son durum ve Şarj Sorununa Yönelik Çözümler:

Yıllardır telefonlar daha akıllı hale gelip, ekran büyüklükleri artarken, şarj sorununa yönelik beklenen, somut gelişmeler tüketici seviyesine indirgenemedi. Geçen yıl, Ikea’nın yeni mobilyalarında, mobilyaların üzerinde hazır bulunan kablosuz şarj üniteleri oldukça ilgi uyandırmıştı.

Bu yıl da pek çok noktada, hatta kongrenin de bir hizmeti olarak kablosuz şarj istasyonları görülmekteydi. Telefonların da kablosuz şarj desteği ile piyasaya sürülmesi ile artık telefona ekstra herhangi bir aparat takmaya gerek kalmaksızın, direk kablosuz şarj ünitesinin üzerine konulması ile şarj yapılabilecek (tabi Apple yine bu protokolleri uygulamadığı için, iPhone’ları kılıf benzeri bir cihaza takmak ve o şekilde şarjın üzerine bırakmak gerekiyor). Kablosuz şarj sistemlerinin yanında, bazı firmalar kablolu, ancak çok hızlı şarj edebilen sistemlerini de tanıttı. Özellikle Galaxy S6 serisinde kullanıcıları neredeyse isyan ettiren (ben de o kullanıcılardan biri olduğum için, gayet iyi biliyorum), şarj sorununa çözüm getirmek adına, Samsung, yeni Galaxy S7 telefonlarının birkaç milim daha kalın olmasını göze alarak bataryalarını büyüttü. S7’ler ayrıca suya dayanıklı ve mikro SD desteği ile piyasaya sunuldu. Kongrenin öne çıkan diğer cihaz lansmanlarından olan, LG G5 de ilk akıllı modüler telefon olma özelliğini taşımakta. Bu telefonun alt bölümü çıkarak, istenen özelliğe göre özelleştirilebiliyor. Geçen yılın satış anlamında şampiyonlarından olan (%47 akıllı telefon satış artışı ile) Çinli üretici Huawei, bu sene şık tasarımlı akıllı saatleri ile ilgi çekti. HP de yeni akıllı telefonu Elite X3 modelini sundu. Bu telefon, Microsoft Windows 10’in Continuum özelliğinden faydalanarak, telefon ve PC kullanım senaryoları arasında çoklu ekran geçişlerine imkân tanınıyor. Akıllı telefonlarda bu sene öne çıkan özellikler; 4K, gelişmiş kameralar, artan bataryalar, telefonların farklı aparatlar, özellikle de VR gözlükler ve 360 derece kameralar ile birlikte bir ürün ailesi olarak sunulmasıydı.

5G – Gelişmiş Altyapı İhtiyacı:

GSMA, operatör odaklı bir oluşum olduğu için MWC’nin değişmez konularından birini de altyapıya yönelik geliştirmeler oluşturuyor. Bu sene özellikle 5G altyapısına yönelik çalışmalar öne çıktı. Tabi, 4.5 G diye bir şey hiçbir yerde konuşulmadı… Tüketicilerin, bağlantılı müşteriler haline gelmesi ve her zaman akıllı telefonları ve gelişen IoT uygulamaları ile birlikte yeni akıllı bağlantılı oyuncaklarına ve cihazlarına sürekli bağlı olma ihtiyacı, altyapının da sürekli ve artan bir şekilde güçlü olması ihtiyacını ortaya çıkarıyor. 2020’de standartlaşması beklenen 5G, yüksek hızda ve yüksek kalitede network ihtiyacını karşılayacak bir çözüm olarak test edilmeye başlanmış durumda.

Embedded (Gömülü) SIM Girişimi:

Artık, cihazınızı network’e bağlamak için bir SIM kart almaktansa, SIM kartınız yeni aldığınız cihazların bir parçası olarak geliyor olacak ve cihazınız üzerinden istediğiniz operatörü seçiyor olacaksınız. Samsung’un Galaxy S2 Gear saatlerinde başlattığı bu uygulama, GSMA tarafından da bir odak grubu olarak özellikle IoT destekli cihazlarda kullanılmak üzere çalışmalarını sürdürmekte.

Yeni mobil teknolojilerin bir kısmı kulağa oldukça uçuk ve fütüristik geliyor olabilir. Açıkçası, ben de VR’ın bu denli hızlı hayatımıza gireceğini düşünmüyordum. Umarım, tüm bu yeni teknolojiler insanların hayatını kolaylaştırıp, bir uzantılarıymışçasına sahiplenip kullanabilecekleri şekilde; doğaya, insanlığa zarar vermeden ve hayatı güzelleştirecek biçimde gelişir. Bir arkadaşımın VR’a yönelik paylaştığı üzere, “bu dünyanın çirkinliklerinden, kötülüklerinden uzak, yeni bir dünya yaratırlarsa, ne kadar komik göründüğü önemli değil, ben böyle gözlükleri takıp gezerim arkadaş”…

 

-

Yazının devamını okumak ve Dipnot Tablet’in 259. sayısını indirmek için

TÜRKİYE’NİN EN ÇOK OKUNAN TABLET DERGİSİNİ ÜCRETSİZ OLARAK

iPAD’İNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

 available-on-the-app-store

ANDROİD TABANLI TABLETİNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Get-it-on-Google-Play