Başı yukarıda ve meydan okuyan kadının şarkısıdır söylenen

Çarşamba, 25 Şubat 2015 13:02

Konu Fikret Şeneş ise kadınlar yazılı olmayan bir anlaşma imzalamış gibidir. Şeneş’in şarkılarından birini mırıldanmaya başlarsanız sesiniz asla boşlukta yankılanmaz. Tıpkı Şeneş’in şarkılarının, kadınların hayatında bir karşılığının olması gibi.

Geçtiğimiz hafta yaşamını yitiren ve Türkiye’nin ilk kadın şarkı sözü yazarı olarak tanınan Fikret Şeneş, ölümsüz eserleriyle sadece pop müziğine değil kadın hareketine de eşsiz bir katkıda bulundu. Şeneş yaşamı boyunca yazdığı 300′e yakın şarkıda tıpkı kendisi gibi bir kadını anlatacaktı, özgür, kendine güvenen, güçlü kararlar alabilen…

1921 doğumlu Şeneş, Amerikan Kız Koleji’nden mezun olduktan sonra girdiği konservatuar eğitimini Çapamarka’nın sahibi Bedii Çapa ile olan evliliği nedeniyle tamamlayamaz. Fakat müziğe olan ilgisi devam eder. 1960′larda Tanju Okan’ın Strangers In The Night şarkısına Türkçe söz yazmasını istemesiyle şarkı sözü yazarlığı başlar. Türkiye’de aranjman rüzgarı esmektedir, başarılı yabancı şarkılar Türkçe sözlerle uyarlanır. Ama burada Şeneş’in rolü yalnızca çevirmenlik değildir, yazdığı tüm şarkılara ruhunu katmıştır. İki Yabancı adıyla Türkçeleştirdiği şarkı ile başlayan yolculuğunu 1996 yılında Ajda Pekkan için yazdığı Bir Hata şarkısıyla noktalar. Bu süreçte pek çok sanatçı için pop müzik tarihine damga vuran şarkı sözleri yazar. Semiramis Pekkan, Ayten Alpman, Erol Büyükburç, Tanju Okan, Ayla Dikmen, Nilüfer, Gönül Yazar bu isimlerdendir ama içlerinden yalnızca biri için “Benim elbiselerimi taşıyan en güzel mankensin” diyecektir; Ajda Pekkan. Ve ona her biri pop müzik tarihinde iz bırakacak şarkılar yazar: “Kimler Geldi Kimler Geçti”, “Hoş Gör Sen”, “Sana Neler Edeceğim”, “Yeniden Başlasın”, “Haykıracak Nefesim”, “Bambaşka Biri”, “Ya Sonra”, “Sensiz Yıllarda”, “Uykusuz Her Gece”, “Bir Günah Gibi”… Bu şarkıları bir başkası söylese aynı etkiyi yaratacak mıydı hiçbir zaman bilemeyeceğiz, bildiğimiz ise aralarındaki muhteşem uyum ile zihnimize kazınan şarkılar.

Şeneş’in süperstar Ajda için yazdığı ve dilimizden düşmeyen parçalara biraz yakından bakalım. Şeneş’in şarkılarındaki kadın aşık olsa da aşkı uğruna kul köle olan bir kadın değildir, bir yanağına tokat atılınca diğer yanağını çevirmez. Orijinalini Lübnanlı şarkıcı Fairuz’un söylediği “Sana Neler Edeceğim”de çok açıktır bu: “Gezeceğim, göreceğim / Görürsün sana neler edeceğim / Bir yerine bin cezayla / Hakkından geleceğim senin.” Bugün için bile cesur sayılabilecek bu şarkıda sadece sadakatsizliğe kızan, çaresiz bir kadın değil, “Çoktandır gözü dışarıda olan, eskisi gibi bağlı olmayan” sevgilisinin “hakkından gelebilecek” bir kadın vardır.

Yine bir Ajda Pekkan klasiği olan Bambaşka Biri’nde başı yukardadır ve meydan okur: “Olmaz artık, kapı açık/ Arkanı dön ve çık istenmiyorsun artık…” Sevgilisinin ardından ağlayan o zavallı kız yıllar sonra yalnız kalsa da yıkılmayan kadın olarak karşımıza çıkar. Kaç kadın bu şarkıyı yaşayarak, hissederek söylemiştir kim bilir… Üstelik yıllar sonra bile başka şarkılarda sevdiği adamı ağlatıp, yalvartmak ve kapı dışarı etmek şöyle dursun “Git git gitme dur ne olursun / Gitme kal yalan söyledim / Doğru değil ayrılığa daha hiç hazır değilim” diye yalvaran, ayrılığa ve yalnızlığa hazır olamayan kadın profili varken…

Elbette her seferinde kapıyı gösterip, bir aşkı, bir ilişkiyi bitirirken, bilinmezliğe açılan yolun zorluklarını da ıskalamaz Şeneş. “Ya Sonra” ile tam da bunu anlatır: “Ne yaparım senden sonra/ Acımadan geçer yıllar/ Zamanla yalnızlık başlar/ Yola çıkar pişmanlıklar…” Zor da olsa seçimini yapar ve bizi şaşırtmaz: “Kal, sevgini de al/ Gidiyorum ben sen hoşçakal/ Bugünlerin bir de yarınları var/ Gidiyorum ben, sen hoşçakal…”

Şeneş modellediği bu kadın ile adeta kadın hareketinin ortaya çıkartmak istediği “özgür ve güçlü kadının” şarkısını söyledi, söyletti. Kutsal kitaplar, hayat bilgisi dersleri, aile büyükleri, komşu teyzeler ve romantik filmler hep bir ağızdan mazbut ve makbul bir kadının sınırlarını belirlerken Şeneş her bir şarkısıyla yeniden ve yeniden şu önermeyi ince ince işledi: “Kadınlar, özgür ve güçlü olabiliriz!”

Hazırlayan: GÖZDE AKGÜNGÖR PAMUK

Dipnot Tablet’in 205. sayısını indirmek için:

TÜRKİYE’NİN EN ÇOK OKUNAN TABLET DERGİSİNİ ÜCRETSİZ OLARAK

iPAD’İNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

 available-on-the-app-store

ANDROİD TABANLI TABLETİNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Get-it-on-Google-Play