Ali Arıkan, En İyi On Süper Kahraman Filmini Yazdı

Cumartesi, 26 Mart 2016 13:08

ALİ ARIKAN

Beklenen gün geldi, çattı. Bugün vizyona giren “Batman V Superman: Adaletin Şafağı”nda popüler kültürün tartışmasız en ünlü iki süper kahramanı en sonunda kozlarını paylaşıyor. Aslına bakarsanız çizgi roman sayfalarında birlikte oldukları her üç hikâyeden birinde it dalaşına giriyor bu elemanlar ama işte ilk defa aynı filmde birlikteler. Savaşmadan olmaz. Aslında bunun sebeplerini incelemek istiyordum bu yazımda; sonrasında da filmin eleştirisini yazacaktım. Fakat işim çıktı, basın gösterimine gidemedim filmin. Bu gibi detayları paylaşarak siz değerli okurlarıma hayatımı açıyorum; ne kadar sevinseniz az.

 Neyse, bu adamlar niye ikide bir kavga ediyor? Tabii bu mahalle kavgasının dibinde felsefi temeller var: Superman, umudu temsil eder; Batman ise korkuyu. İlki ilham, öbürü gözdağı verir. Biri gün, öbürü gecedir. Fakat bunlar bence ikincil öneme sahip. Bu kavga aslında bizim en temel içgüdülerimize, psikolog deyimiyle “kertenkele beynimiz”e dokunuyor. “İkisi de her zaman galip gelen iki kahraman birbiriyle savaşırsa kim yener” sorusu yönetiyor bu düelloyu. En temelinde bu çocuksu, hatta ilkel soru yatıyor. Çizgi roman ve özellikle süper kahraman hikayelerine bayılırım ama hiç kimse kendisini kandırmasın. Superman ve Batman’in kapışmasını izleyecekler, temel bir felsefi sorunun cevabını aramak için gitmeyecekler sinemaya. Hatta filmi bu sebepten dolayı izleyen birisini tanıyorsanız hemen kaçın. Hiç çekilmez olur öyle tipler.

 Sadede gelelim. Batman ve Superman’in karşılaşmasının şerefine bu hafta tüm zamanların en iyi on süper kahraman filmini sıralayacağız. Farklı fikirde olabilirsiniz ama bu yanlış olduğunuz gerçeğini değiştirmiyor.

 (Bu arada postmodern, revizyonist veya satirik süper kahraman filmlerini bu listeye almadım; yoksa sıralamada Watchmen ve Mystery Men gibi filmler de olurdu)

10. The Wolverine

10_The Wolverine

Hugh Jackman’ın ününü borçlu olduğu kahraman, aynı zamanda Marvel Çizgiromanları’nın da 1980’lerden beri en popüler karakterlerinden biri. İşin ilginç tarafı Logan (Wolverine’in “asıl” adı), çizgi romanlarda tıknaz, kıllı, oto sanayi ustası tipli bir eleman. Ama o fizikte birini film yıldızı yapmak zor tabii. 2000 yılında vizyona giren ilk X-Men filminden beri Jackman’ın başarıyla canlandırdığı Kanadalı pençedarın şimdiye kadar oynadığı en iyi film, James Mangold’un üç sene önceki yapımıydı. Nedeni de basit? Basit bir hikâyeyi egzotik bir yerde anlatıyordu, araya pek fazla süper kahraman mitolojisi karıştırmadan.

https://www.youtube.com/watch?v=toLpchTUYk8

-

9. Hellboy 2: Altın Ordu  (Hellboy II: The Golden Army)

9_Hellboy The Golden Army2

Mike Mignola’nın karakterinin, eğer benim gibi bu gibi şeyleri seviyorsanız, hoş bir geçmişi vardır: Naziler için mistik atraksiyonlara giren yarı-ölümsüz büyücü Rasputin, İkinci Dünya Savaşı’nın son günlerinde cehennemden bebek bir zebani çağırır. Bu zebani sonra müttefikler tarafından kurtarılır, Amerika’da yetişir, iyi bir kahramana döner ama aynı zamanda şeytani doğasıyla da boğuşur da boğuşur. İlk filmi de fena değildi ama ikincisinde yönetmen Guillermo Del Toro tam olarak ne yapmak istediğini bildiği için ortaya çok daha eğlenceli bir eser çıktı. Elfler, devasa canavar bitkiler, ejderler vs. Del Toro’nun da herhalde en sevdiğim ikinci filmi.

https://www.youtube.com/watch?v=Yjivaeh5YOk

-

8. Galaksinin Koruyucuları (Guardians of the Galaxy)

8_Guardians of the Galaxy2

Disney, Marvel’ı alıp şirketi tam olarak bir eğlence devine dönüştürünce, hakları onlarda olan pek çok kahramanın filmleri yapılmaya başlandı. Sorun şurada: Bu karakterlerin çoğunun farklı çizgisi var. Mesela Daredevil ve Punisher gizemli ve karanlık ama onun karşısında Howard the Duck gibi bir karakter var ki tamamen absürt komedi üzerine kurulu. Galaksinin Koruyucuları da aslında bilim kurgu kisvesinde bir Star Wars klonu. Filmin başarısı, aynı orijinal Star Wars gibi pek çok farklı içeriği çok iyi harmanlamasından kaynaklanıyor.

https://www.youtube.com/watch?v=89yh3vYs-zo

-

7. Batman Returns

Tim Burton’ın iki Batman filminin doğal olarak ortak noktası, yönetmenin versiyonunda kahramanımızın haza bir psikopat olması. Biraz oturup düşünürsek tabii ki süper kahraman olmak için çatlak olmak gerekiyor ama bu bizim dünyamız için doğru. Yazının başında dediğime geliyorum; bu gibi hikayelerde hiper bir gerçeklik olduğunun her zaman göz önünde bulundurulması lazım. Yoksa “aslında burada olsa şöyle olur, hayır böyle olur” gibi revizyonist yaklaşımlar süper kahraman filmlerini gereksizce sıkıcı yapabilir. Burton’ın ikinci Batman filminin güzelliği, çizgi roman estetiğiyle film noir’ın gotik yaklaşımını barok bir anlayışta bir araya getirmesinden kaynaklanıyor.

https://www.youtube.com/watch?v=TlbtLfWvFbo

 -

6. X-Men: First Class

6_X-Men First Class2

X-Men filmlerine en çok Bryan Singer emek verse de yönetmen Matthew Vaughn’un geri planına Küba Krizi’ni alan filmi şüphesiz bu serinin hem en sinematik hem de en çizgi romanvari olanı.

https://www.youtube.com/watch?v=UrbHykKUfTM

-

5. Yenilmezler (The Avengers)

5_The Avengers2

Televizyonun dahi çocuklarından yönetmen Joss Whedon, çok karakterle hikâye kurmasını Hollywood’da en iyi bilenlerden.   Aynı şekilde tüm aktörler de karakterlerine hakim, onları neyin motive ettiğini tam anlamıyla kavramışlar.  Böylece de aralarındaki geçen diyaloglar filmi hiç beklenilmediği kadar eğlenceli ve komik kılar.  İlk kırk-kırk beş dakikasında kurdeşen döktürtse de, ondan sonra The Avengers çok eğlenceli.  Günün sonunda çok iyi bir sinema filmi değil, belki.  Ama çok iyi, bir süper kahraman filmi.

https://www.youtube.com/watch?v=hIR8Ar-Z4hw

 -

4. Iron Man

IRON MAN 3

Robert Downey Jr’ın bir gün kalkıp “kanka, bu serserilik de bir yere kadar; artık ben film yıldızı olmak istiyorum” deyip demediğini bilemeyiz ama içki ve uyuşturucuyu bırakması ve karısının hayatına yön vermesini kabul etmesi uzun vadede çizgi roman hayranları için de iyi oldu. Tüm macerayı başlatan bu film Downey’nin karizması ve sempatikliği üzerine kuruludur çünkü. Genelde savaştan dönen askerleri etkileyen travma sonrası stres bozukluğu bir süper kahramanı nasıl etkiler sorusu üzerine inşa edilmiş üçüncü film de gayet iyidir.

https://www.youtube.com/watch?v=Ke1Y3P9D0Bc

-

3. Spider-Man 2

3_spiderman2

Örümcek Adam’ın şimdiye kadar beyaz perdedeki en iyi versiyonu. Sam Raimi’nin yönetmenliğinde müthiş keyifli bir aksiyondur bu film.

https://www.youtube.com/watch?v=enmFqm_N_ZE

-

2. Batman Begins

Batman’in belki de en önemli yazar-çizeri Frank Miller’ın kişisel siyasi görüşleri, Batman mitosunu rahatsız edici bir şekilde yorumlaması sonucunu doğurmuştur.  Tüm süper kahramanlarda var olan ama Batman’de özellikle öne çıkan objektivist/liberteryen bakış açısı, Miller’ın yorumunda belki doğal ama yine de absürt sonucuna ulaşmış ve karakter tam anlamıyla faşist bir Übermensch’e dönüşmüştür. Bu aşırı sağ ve tutucu görüş Christopher Nolan’ın filmlerinin siyasal ruhunda tam olarak yer edinmese de, yönetmenin Batman serisinin Grant Morrison’ın hiper-gerçekçiliğinden çok, Frank Miller’ın “gerçekçi” bakış açısını yansıtan Batman’ine daha yakın olduğu su götürmez. Diğer ikisine karşı biraz mesafeli olsam da ilkinin harikulade olduğu su götürmez.

https://www.youtube.com/watch?v=neY2xVmOfUM

-

1. Superman

Superman’in ilk sayısı Nisan 1938’de Amerika’da yayımlandığında Avrupa’da kazan iyiden iyiye kaynamaya başlamıştı. 1933’te Almanya’da iktidara gelen Adolf Hitler, Yahudilere karşı olan Nazi söylemlerini 1935’te yürürlüğe giren Nürnberg Yasalarıyla resmi Alman ideolojisinin tam ortasına yerleştirmişti.  Almanlar, 1936’nın Mart ayında Birinci Dünya Savaşı sonrası imzalanan Versay Barış Antlaşmasına karşı gelerek Ren Bölgesini yeniden silahlandırmaya başlamışlar; Kasım’daysa Japonya ile (bir sene sonra İtalya’nın da katılacağı) komünizm karşıtı Anti-Komintern paktını imzalamışlardı.  1938’in Mart ayında Avusturya, iki ülkedeki Naziler’in çok iyi organize ettiği bir oldubittiyle Almanya’ya bağlanmış ve Hitler gözünü doğuya, Çekoslovakya’nın Südet bölgesine çevirmişti. Tüm bu olaylar, Avrupa’dan Yeni Dünya’ya iltica etmiş iki Yahudi ailenin çocuğu olan Amerikalı yazar Jerry Siegel ve Kanadalı çizer Joe Shuster için Superman karakterini yaratırken büyük ilham kaynağı olacaktı.

Avrupa’da yaşanan gelişmelerin dışında Siegel ve Shuster’ın kökenleri, karakterin yaratım aşamasına daha kişisel başka bir yönden de yansıyacaktı. Babası Jor-El tarafından patlamak üzere olan Kripton gezegeninden dünyaya gönderilen bebek Kal-El, gezegenimizin çevresinde döndüğü sarı güneşin ışınları sayesinde doğaüstü yeteneklere sahip kahraman Superman’e dönüşür. Bu çerçevede Superman’in orijin miti, Musa ile İsa Peygamberlerin Musevi ve Hristiyan inanıştaki tecessümlerini andırır. Babası olan Tanrı tarafından insanları kurtarmak için gökyüzünden yeryüzüne gönderilmiş İsa’nın hikâyesiyle olan benzerlik barizdir.  Firavunun sarayından kaçıp ırkdaşı olduğu ama çocukken onlardan farklıymış gibi yetiştirildiği İsrailoğulları’na önderlik eden Musa’nın öyküsüyle olan eşleşmeyse, denkleme üçüncü bir niceliğin girmesiyle belirginleşir. O da mülteciliktir.

Superman, dünyada tam anlamıyla mültecidir. Başka dünyanın insanıdır o. Ama Avrupa göçmeni Shuster ve Siegel nasıl Kuzey Amerika’yı gerçek yurtları bellemişse, Superman de dünyayı yurdu bilmiştir, evi haline getirmiştir. Bu anlayışı çizgi roman dehası John Byrne, 1986’da karakterin başlangıç öyküsünü modern zamanlar için yeniden yorumladığı Man of Steel serisinin son panelinde tek cümleyle anlatır. Kitap boyunca kendini sorgulayan Superman, en sonunda bir senteze ulaşır: “Beni Superman yapan Kripton’du; insan yapansa Dünya!” İşte Richard Donner’ın 1978 tarihli başrolünde rahmetli Christopher Reeve’in harikalar yarattığı filmi, tüm bunları mükemmel bir şekilde yansıtabildiği için hala tüm zamanların en iyi süper kahraman filmidir.

https://www.youtube.com/watch?v=T6DJcgm3wNY

Yazının devamını okumak ve Dipnot Tablet’in 262. sayısını indirmek için

TÜRKİYE’NİN EN ÇOK OKUNAN TABLET DERGİSİNİ ÜCRETSİZ OLARAK

iPAD’İNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN

 available-on-the-app-store

ANDROİD TABANLI TABLETİNİZE İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN
Get-it-on-Google-Play

 

Tags